Strona główna / Dla rodziców / Mózg ludzki - jak mozna pomóc sobie i dziecku

Mózg ludzki - jak mozna pomóc sobie i dziecku

Ludzki mózg to prawdziwe centrum dowodzenia całym systemem nerwowym. Naukowcy nieustannie zgłębiają tajniki jego pracy, publikując coraz nowsze i coraz bardziej fascynujące wyniki badań. Przekonaj się, czego jeszcze nie wiesz o swoim mózgu.

Rusz głową, czyli kilka ciekawostek o mózgu

Autor zewnętrzny Rusz głową, czyli kilka ciekawostek o mózgu Shutterstock

Mózg ludzki a mózg zwierzęcy

Główna różnica między ludzkim i zwierzęcym mózgiem to jego rozmiar. U dorosłego człowieka waży on ok. 1-2,5 kg, ma ok. 1,4 litra pojemności i stanowi ok. 2% masy całego ciała. Ludzie mają także więcej neuronów przypadających na jednostkę objętości w porównaniu ze zwierzętami i bardziej zaawansowaną strukturę budowy mózgu, czyli liczne bruzdy i fałdy. Inteligentne zwierzęta, takie jak małpy czy delfiny, również mają pofałdowaną korę mózgową, ale w mniejszym stopniu, a myszy – całkiem gładką. Ludzki mózg to także rozwinięte płaty czołowe, odpowiedzialne za planowanie, samokontrolę, myślenie logiczne i abstrakcyjne, czego nie można przypisać zwierzętom.

Wojna płci

Mózg mężczyzny waży o ok. 150 gramów więcej od mózgu kobiecego, ale nie przekłada się to na wydajność jego pracy. Liczne badania potwierdzają, że istotne różnice zachodzą w funkcjonowaniu męskiego i kobiecego mózgu. Panie mają przede wszystkim bardziej gęstą siatkę neuronów. W kobiecym mózgu większą część ogólnej masy mózgu zajmuje substancja szara, która tworzy korę mózgu, odpowiedzialną za wyższe procesy poznawcze. Mózg kobiety efektywniej pracuje, zużywa mniej energii i starzeje się wolniej, niż mózg mężczyzny. Panie wykazują również zdolności lingwistyczne i manualne oraz większą empatię, natomiast panowie są lepsi w orientacji przestrzennej i mają większe zdolności matematyczne.

Ludzki mózg – jak to się zaczyna?

Pierwsze neurony wykształcają się już ok. 4 tygodnia ciąży, natomiast zawiązki móżdżku pojawiają się dopiero w 12 tygodniu rozwoju płodowego. Największe tempo wzrostu i rozwoju mózgu obserwuje się u 5-miesięcznych niemowląt aż do pierwszego roku ich życia, a pełen proces kończy się dopiero w okolicach 18. roku życia. Obliczono, że mózg 3-latka zużywa energię przewyższającą dwukrotnie tę, której potrzebuje dorosły. Ten proces trwa do ok. 10. roku życia, po czym spada i stabilizuje w okolicach pełnoletności.

Dwie półkule – jeden mózg

Nie ma ludzi o dwóch identycznych mózgach – nawet w przypadku bliźniąt jednojajowych. To od mózgu zależy, jakie zdolności będzie przejawiać dziecko w przyszłości, a ściślej – od dominacji jednej z półkul. Przewaga prawej półkuli sprawia, że człowiek wykazuje zmysł artystyczny, ma talent humanistyczny, a lewej – że posiada umysł ścisły. Obie półkule są lekko asymetryczne i działają niezależnie od siebie. Jednak to ich połączenie sprawia, że cały organizm funkcjonuje prawidłowo. Co ciekawe, nie wszystkie funkcje prawej i lewej części ciała są przypisane do adekwatnych półkul: np. pole widzenia lewego oka jest analizowane przez prawą półkulę i odwrotnie. To samo dotyczy dźwięków – te słyszane przez lewe ucho są analizowane przez prawą półkulę.

Muzyka dla mózgu

W Szkole Medycznej Uniwersytetu Stanford przeprowadzono badania, podczas których skanowano mózgi uczestników słuchających w tym czasie muzyki. Odkryto, że wśród wszystkich badanych muzyka miała niemal identyczny wpływ na pracę mózgu. Dodatkowo uaktywniły się obszary odpowiedzialne za ruch, planowanie, uwagę oraz pamięć. Kiedy słuchamy muzyki, nie przetwarzamy jedynie dźwięków (szum miasta, silnik samochodu, itp.). Nasz mózg czerpie z niej określone bodźce. Ponadto muzyka aktywuje w mózgu obszary odpowiedzialne za skojarzenia, emocje, dlatego niektórzy odbiorcy wybierają Chopina, a inni Nirvanę. Dodatkowo – jak twierdzi część neurologów – muzyka uwalnia dopaminę, wpływającą m. in. na poprawę samopoczucia, dlatego tak chętnie jej słuchamy.

Pokarm dla mózgu

Zbilansowana dieta wpływa nie tylko na utrzymanie w zdrowiu całego organizmu, ale i na prawidłowe funkcjonowanie mózgu. Do jadłospisu warto zatem włączyć produkty zawierające witaminę B12 i witaminę E, a także kwasy omega-3. Można także posiłkować się suplementami diety, które nie tylko dostarczają do organizmu odpowiednią dawkę witamin i minerałów, ale dodatkowo są wzbogacone o składniki, których potrzebuje mózg. Poprawie koncentracji nie sprzyjają natomiast produkty przetworzone, fast-foody i białe pieczywo. Należy również pamiętać, że ostatni posiłek powinien być spożywany na ok. 2 godziny przed snem tak, aby zakończyły się wszystkie procesy trawienia i organizm – w tym mózg – mógł odpocząć.

 

Czy wiesz, że...

 

  • l mózg człowieka generuje dziennie przeciętnie 70 tysięcy myśli,
  • l mózg ludzki składa się w 80% z wody,
  • l mózg bez tlenu może pozostać przy życiu od 4 do 6 minut,
  • l najmniejsza prędkość, z jaką podróżuje informacja w mózgu, to 416 km/h,
  • l mózg wykorzystuje 20% energii całego organizmu,
  • l po 30. roku życia, każdego roku mózg kurczy się o ćwierć procenta swojej masy,
  • l największym poliglotą świata jest Ziad Fazah, który porozumiewa się w 59 językach,
  • l mózg najintensywniej pracuje w nocy,
  • l w czasie lektury tego tekstu Twój mózg działał na pełnych obrotach, uruchamiał i ćwiczył wiele obszarów podczas przetwarzania informacji. Gratulacje!
  • http://www.focus.pl/czlowiek/rusz-glowa-czyli-kilka-ciekawostek-o-mozgu-13539